Yaşadığın şeyin “Panik Atak” olduğunun farkında mısın?
Ortada problem yaratacak hiçbir durum yok. Alttan alta bir huzursuzluk ve tedirginlik kapladı içini, soğuk terler dökmeye başladın, ellerin uyuşurken kalp çarpıntın dışardan duyuluyor mu diye merak ediyorsun. Miden bulanıyor, hem kusacak hem bayılacak gibi hissediyorsun. Lütfen olmasın,
kontrolümü kaybetmeyeyim diye kendi kendine yalvarıyorken doktorları tıbbi bir sorunun olduğuna inandıramıyorsun. Belki farkındasın, belki de değilsin ama "Panik Ataktan" mustarip olabilirsin.

Belirgin bir sebep yokken gelen yoğun korku…

Nasıl bir şey biliyor musun? Oturduğun yerde herhangi belirli bir sebep yokken sanki bir anda
görünmeyen korkunç bir tehlikenin ortasına ışınlanıyorsun. Tek başınasın ve etrafında git gide daralan
çember var. Çözümsüz izlerken her şeyi kaçacak yerin yok ve ne yapacağını bilemiyorsun. Ölüm,
kendini kaybetme duygusu devamlı ensende. Başın çatlıyor, kafan uğulduyor, yutkunmakta zorluk
çekiyorsun, kollar, bacaklar uyuştu, gözlerin kararıyor, kustun kusacaksın, soğuk terler döküyorsun
tam bayılacakken birden kendini güvenli bir yerde buluyorsun. Çok uzun süre sakinleşmeye
çalışıyorsun. Hayır, tehlikeye yakın olmayı bırak belki iştesin bir arkadaşınla kafede ya da evinde
oturmuş sakin şekilde kitap okuyorsun, hatta belki uyuyorsun.

Ne zaman kapılacağının belli olmadığı, en huzurlu olduğun an bile beliren ve sırf bu yüzden
tekrar tekrar yaşayacağım korkusu ile seni tetikte tutan bir rahatsızlık panik atak. Devamlı acaba
olacak mı korkusu ile yaşarken bir yandan da etrafa hissettirmemeye çalıştığın, yaşarken aklını
kaybedip kontrolsüzce rezil olacağın ya da öleceğin, felç kalacağını sandığın bir süreç. Sık sık
hastaneye gidip bir şeylerin olduğuna inandırmaya çalışırsın doktorları. Çünkü kalp krizi ya da felç
belirtileri yaşadığına emin olursun. Sonrasında kendine gelip bu çok saçma bunu neden yaşıyorum
ben, neden baş edemiyorum bu gerçek dışı hal ile deyip özgüvenini kaybetmen de cabası. Özgüven
azalıp atak korkusu arttıkça evden çıkamamana bile neden olabilecek büyük bir kısıtlayıcı oluyor
bazen.

Panik atak: Bunu neden yaşıyorum?


Peki neden yaşıyorsun bunu, panik atağa sebep olan nedenler neler? Gerçekten bunu
yaşamayanın anlaması çok zor, bir kere iradesizlik, zayıflık, beceriksizlik ve ya güçsüzlükle alakası yok.
Kendine güveni yüksek bir insansan ve hayatta başarı basamakları tırmanıyorsan bile başına gelebilir
çünkü temelinde bambaşka yaşantılar var ve çok ıstırap verici bir yaşam biçimi.
Sebeplerini anlaman için atak geçirdiğin ya da geçireceğini hissettiğin anları kovalamalısın.
Seni neler tetikliyor? O an ne oluyor da kalbin çarpmaya başlıyor? Kilit vurduğun kutulara koyduğun
şeylerden kaçamaz zihnin. Muhtemelen panik atağının sana vermeye çalıştığı bir mesaj var ve sen
bunu çözmeden yoluna devam edemezsin.

Seni hayatta tutmaya çalışan bir korku…


Panik atağın altında seni hayatta tutmaya çalışan bir korku duygusu var. Sende psikolojik
sıkıntı yaratacak denli korkulu bir durum yaşadığında bedenin ve duyguların tepki verir ve ortaya bir
enerji çıkar. O sırada korku yaratan durum geçene dek ayakta kalman gerektiğinden adrenalin
dediğimiz hormon salgılanır. Çünkü korkacak bir şey varsa korkmalısın. Kork ki hayatta kal. Arabayı
son anda şarampole yuvarlamaktan refleksle koruyan, düşecek ya da bir şeyin altında kalacakken
kaçmana neden olan ya da biri sana saldırdığında normal zamanda göstermeyeceğin direnci
göstermene sebep olan adrenalinin sağladığı güçtür. Sana “savaş ya da kaç” der bu hormon.

Atalarımız mamutları avlar ya da dinozorlardan kaçarken ne kullanıyorsa evde hırsız olduğunu
düşündüğümüzde ya da silahlı birini gördüğümüzde aynı mekanizmayı kullanıyoruz yani.
Adrenalin iyi niyetli bir savaşı, hayatta kalmamızı sağlamaya çalışır. Ancak adrenalin görevini
yaparken beden kasılır, kendini tutar ve duygular yoğun bombardıman altında kalır. Tehlike geçtikten
sonra bedende ve duygular arenasında biriken bu enerjinin boşalması gerekir. Tıpkı ağır spor
yaptıktan sonra esneme yapman gerektiği gibi.

Atamadığın güçlü izler sonradan panik atak yaşamana yol açar…


Titrersin, soğuk terler atarsın, sürekli konuşur, bağırır, ağlarsın. O yaşantıyı zihninde tekrar
tekrar canlandırıp yaşar ve zihninde onu bir çerçeve oturtur ve anlamlandırırsın. Zihnin ve bedenin
“tehlike geçti” sinyalini alıp gerçek yaşantı ile bağ kurması için önemlidir. Buna herhangi bir
durumdan dolayı izin veremez ya da güçlü görünme etkisi ile panik sonrası gevşemeyi yaşayamazsan
beden ve zihin kendini rahatlatma şansını bulamaz. Atamadığın güçlü izler sonradan panik atağa yol
açar. Rahatlayıp gerçekle tekrar buluşamadığın için gerçekçi olmayan ölüm, zarar görme düşünceleri
zihninde asılı kalır. Çünkü o duygusal ve bedensel tepkiler bedeninde kayıt olarak kalır. Yani panik
atak bedenine yanlış kaydedilmiş bir bilgidir. Yanlış kaydı doğru isimle çağırıp düzeltemezsin.
Gerçekten korkman gereken şey geçmiştir ama sen gerçekten korku yaratacak durum var gibi
yaşarsın her şeyi tekrar tekrar.

Panik atak olayın kendisinin değil tepkilerinin tekrar tekrar yaşanmasıdır.


Panik ataklar olayın kendisinin değil tepkilerinin tekrar tekrar yaşanmasıdır zaten. Beden kayıt
tutar çünkü bedenin ve zihnin bir dengesi var. Tehlike geçer geçmez yaşanması gereken tepkileri
yaşamalısın: nokta. Eğer yaşamazsan sen doğru şekilde yaşayana dek tıpkı ödenmemiş borcu
hatırlatan mesajlar gibi o anın tepkileri ile tekrar tekrar sana gelir. O mesaj sana sen o yaşanması
gerekenleri yaşayana, çözene ve anlamlandırana dek gelecek. Kötü alacaklıdır panik atak. O yüzden
alakasız olaylarda bile korku anında yaşadığın tepkileri tekrar tekrar yaşıyorsun.

Panik atak olayın kendisinin değil tepkilerinin tekrar tekrar yaşanmasıdır.
Panik ataklar olayın kendisinin değil tepkilerinin tekrar tekrar yaşanmasıdır zaten. Beden kayıt
tutar çünkü bedenin ve zihnin bir dengesi var. Tehlike geçer geçmez yaşanması gereken tepkileri
yaşamalısın: nokta. Eğer yaşamazsan sen doğru şekilde yaşayana dek tıpkı ödenmemiş borcu
hatırlatan mesajlar gibi o anın tepkileri ile tekrar tekrar sana gelir. O mesaj sana sen o yaşanması
gerekenleri yaşayana, çözene ve anlamlandırana dek gelecek. Kötü alacaklıdır panik atak. O yüzden
alakasız olaylarda bile korku anında yaşadığın tepkileri tekrar tekrar yaşıyorsun.

Ya kendime bir şey yaparsam…


Panik sırasında kendini kaybetme kokusu yaşarsın. Ya kendime bir şey yaparsam, ya şuradan
atlarsam, ya birine zarar verirsem, ya kendimi rezil edecek bir şey yaparsam? Sebebi ataklar arkasına
saklanmış çok güçlü ve yoğun duygular. Panik sırasında zembereğinden boşalır gibi akın eden
duygular altında ezilebilirsin. Bilmen gereken şey, bu duyguları nasıl anlamlandıracağın ve kanalize
edeceğini bilirsen, onları doğru yerlere koyabilirsen bununla baş edebileceğin. Zihin o sırada çaresiz,
duyguları tıpkı çocukların şekilleri yerleştirdikleri oyuncaklardaki gibi yanlış şekillere koymaya
çalışıyor. Üçgeni kareye, kareyi yuvarlağa koymamayı öğrendiğinde çözülecek belki de. Bu yüzden ilaç
tek başına bir çözüm değil ve uzmanla hareket ederek yardım alman gerekir. Duygularını,
düşüncelerini kontrol edebileceğin bir ortamda güvende hissettiğin bir anda ifade edebilmelisin.


Tekrar panik atak gelecek korkusu!


Panik atağın en büyük çıkmazı tekrar gelecek korkusu ile seni sürekli azapta yaşatması. Bir kez
atak yaşadıktan sonra bedenine karşı aşırı titizlenir her belirtiyi takip eder halde bulursun kendini.
Kendinde fark etmen gereken en önemli şey bu: eğer bedenine kaygı ile odaklanırsan illaki bir şeyler
bulursun ve kaygı döngüsü başlar. Bulduğun şeyler kaygını arttırır, kalbin çarpar ve tekrar belirtiler
gelecek korkusu ile atağı kendin çağırırsın.

Ne yapmalı?


Ne yapacağız? Bedenin verdiği ilk tepki ne? Adrenalin salgılanmaya başlar, nefes alışverişin
değişir ve kalp atışların hızlanır. En büyük korkun ne: kontrolü kaybetmek. O halde beynine bir kanıt
sunmamız lazım güzel insan. Eğer minicik bir şeyleri kontrol edebilirsen beynine bak halledebiliyoruz
mesajı vereceksin. O yüzden ilk yapman gereken nefes egzersizi olsun. Bir çiçeği koklar gibi
burnundan nefes al. Aldığın nefesi çok daha yavaş bir hızda bir mumu üfler gibi ağzından ver. Alırken
avuçlarını kas verirken gevşet. Taa ki nefesin rayına girip bedeninin kasılması azalana dek. Bak panik
atak için minik bir çevirme noktası, bir kontrol alanı bulduk bile.

Panik atak seni bedenine odaklıyorsa…
Sonra ne yapmalı? Atak halinde isen aşırı dikkatli şekilde bedenine odaklanırsın. Bir panik atak
hastası değilim ancak çok kaygılandığımda benim bile uyguladığım bir egzersizdir bu. İster bedenden
uzaklaşma de, istersen odak değiştirme egzersizi de ama işe yarar. Nefes almanı kontrol etmeye
devam ederken hayal gücünü ya da gözlerini işe koşacağız. Duyularımız bizim algımızdır. Duyularını
kullan. Görsellik, ses, dokunma ve kokuyu kullanacağız. Evde isen düşün hayal et, dışarda isen
gözlemle. Etrafında nesne ya da kişini tişörtlerinin rengini say, en sevdiğin 4-5 şarkıyı mırıldan içinden,
sevdiğin birkaç yemeğin kokusunu düşün, uyuklarken üzerine attığın battaniyenin dokusu, üstündeki
kotun ya da eşofmanın kumaşı, dokunmaktan hoşlandığın şeyleri düşün.

Panik atak geldiğinde güvende hissetmek için…
Özellikle panik atak altında saldırı, kaza, büyük afetler gibi aşırı travmatik olaylar varsa bir
diğer önerim güvenli yer egzersizi olacak. Bir yer hayal et güzel insan, ben olsam kesinlikle dere kenarı
yemyeşil bir ormanda güzel bir bungalov olur bu ama sen deniz kıyısı, şehre tepeden bakan bir bina,
karlı bir kulübe evi ya içinde kendin yerleştirdiğin şeylerin olduğu bir çiftlik evi seçebilirsin. Her
ayrıntısını düşün. Seni huzurlu ve güvende hissettirecek, orda olduğunu hayal ettiğin an içini
rahatlama ile doldurup gülümsemene neden olacak bir yer. Gerçekten atağın kıyısına gelecek denli
kötü hissettiğinde nefes gevşeme yaparken oraya doğru yürüdüğünü hayal et. Zihninde vakit geçir
orada. Taa ki için huzurla dolup rahatlayana dek kal orda.
Bir panik atak günlüğü tut minik bir not defterinde. Baş edebildiğin ve savuşturduğun, atak
geçirip atlattığın durumları yaz. Bu senin kendi başarı atlasın olsun. Kendine bir motivasyon cümlesi
belirle. “Daha önce yaptık Ümran yine yaparız” gibi. Yazdıkların kanıtın olsun. Hatta istersen başına
adım adım nefes gevşemeni, bedeninden dikkatini uzaklaştırma ve güvenli yer adımlarını yaz. Yolunu
kaybedecek gibi olursan pusula olur sana.

Panik atak çözümü olan bir rahatsızlık unutma…


Kesinlikle çözülebilecek bir hastalıktan ötürü kendini cehennemde yaşatma. Kendi kendine
yardım ederek bile çıkabileceğin bu rahatsızlık daha derinde bir nedenden ötürü ise bununla
yaşamaktansa bir uzamandan yardım iste. Ne zaman yardım istemeli? Markette kalbim sıkıştı
gidemiyorum tek başıma, elden geldiğince toplu taşıma kullanmıyorum, uçağa binemem, asansöre
binmektense 13 kat çıkıyorum, hastaneye yakın olmayan yere gitmem gibi bazı davranışlardan
kaçıyor ya da yapmamak için kaçınma dediğimiz perdeleyen şeyler yapmaya başladıysan bir uzman
bulmanın vakti gelmiş demektir. Aşamıyor hatta kendini kısıtlama çemberin daralıyorsun çünkü. O
yüzden iyi bir uzman bul ve destek iste.
Panik atak patron benim diyen zalim bir amir rolüne soyunur ama içten içe çok da cesur değil.
Sahneye çıkıp dişini gösterirsen, patronu bırak çalışanın bile olamayacağını anlarsın. Ama kendine
yardım ederek ama yardım isteyerek adım attığın al tahtına geri oturursun zaten.

Soru ve Önerileriniz İçin Bize Yazabilirsiniz

Her an her yerde bir telefon kadar yakınız